Pancernik GNEISENAU po wejściu na minę podczas operacji CERBERUS (ucieczka ciężkich niemieckich okrętów z Brestu do Kilonii) znalazł się na początku 1942 roku w doku. Tam odniósł kolejne ciężkie uszkodzenia podczas nalotu brytyjskich bombowców. Na okręcie eksplodowała amunicja w dziobowych komorach amunicyjnych (m.in. kompletnie spalona została wieża ANTON). Po prowizorycznych naprawach okręt przeszedł do Gdyni na remont generalny połączony z przezbrojeniem. Dotychczasowe armaty kalibru 280 mm (3xIII) miały zostać zastąpione armatami kalibru 380 mm (3xII). Po niepowodzeniach Kriegsmarine w 1943 roku przebudowa okrętu została ostatecznie wstrzymana a nowe uzbrojenie przewidziano do instalacji w bateriach obrony brzegowej.
Zdjęte z okrętu "stare" wieże BRUNO i CESAR użyto w charakterze artylerii obrony wybrzeża w Norwegii - pierwszą na wysepce Lille Sorta w pobliżu Bergen, drugą w na półwyspie rlandet w pobliżu Trondheim. Armaty ze zniszczonej wieży ANTON użyto w bateriach nadbrzeżnych w Holandii w Hoek van Holland w pobliżu Rotterdamu. Holenderskie armaty zezłomowano w latach 50-tych. Wieża BRUNO wytrwała niewiele dłużej, bo do 1968 roku. Wieża CESAR pozostawała w czynnej służbie do 1977 roku. Odrestaurowano ją w 1991 rokui obecnie jest obiektem muzealnym Fortu Austrt.
Wraz z wstrzymaniem przebudowy pancernika GNEISENAU z okrętu zdemontowano również artylerię średnią. Dwie podwójne wieże zamontowano w Danii na wysepce Fan (bateria Grdyb). W 1954 roku przeniesiono je do fortu Stevens w pobliżu Kopenhagi. Armaty ze stanowisk pojedynczych planowano użyć w innych bateriach lecz ostatecznie nigdy ich nie ukończono (armaty po wojnie pocięto na złom).
Zródła internetowe:
http://www.warship.get.net.pl/
http://www.deutschesatlantikwallarchiv.de/aw/norwegen/n2_1200.htm
http://www.scharnhorst-class.dk/
http://victorian.fortunecity.com/lexington/12/fortress.html
Literatura:
"Niemieckie pancerniki typu SCHARNHORST",
Okręty Świata 13,
Przemysław Federowicz
FORTECA Nr. 2/98
Korespondencja:
Dag Sundkuist
Christoph Fatz